To jedna z najstarszych instytucji w Chrzanowie. Pamięta czasy średniowiecza, kolejnych królów, pożary, przebudowy i zmieniające się pokolenia mieszkańców. Parafia św. Mikołaja obchodzi w tym roku jubileusz 700-lecia. Jej historia sięga bowiem pierwszej połowy XIV wieku.
Pierwsza zachowana wzmianka o parafii w Chrzanowie pochodzi z lat 1325–1327. To właśnie wtedy została wymieniona w wykazie dziesięciny papieskiej. Nie wiadomo dokładnie, jak wyglądała ówczesna świątynia. Najprawdopodobniej był to niewielki drewniany kościół.
Znamy natomiast imię pierwszego proboszcza. Był nim Bartłomiej, któremu w pracy duszpasterskiej pomagali księża Janisław i Idzi.
Kościół, który pamięta XV wiek
Pierwsze bardziej szczegółowe informacje o świątyni pojawiają się w XV wieku. Jan Długosz odnotował w swojej księdze uposażeń kościelnych, że Chrzanów, jako miasto, posiada murowany kościół.
Wiemy nawet, kto go budował. W 1429 roku krakowski murarz Mikołaj Rot otrzymał 48 grzywien i jedną wiardunkę za prace przy kościele parafialnym pod wezwaniem św. Mikołaja. Było to niemałe przedsięwzięcie. Kilkanaście lat później, w 1446 roku, świątynię otoczono murem. Przy kościele znajdował się prawdopodobnie także cmentarz.
Wiele wskazuje na to, że najstarszą częścią dzisiejszego kościoła jest jego prezbiterium.
Trzy pożary i kolejne przebudowy
Przez następne stulecia kościół dzielił losy miasta i jego mieszkańców. Nie zawsze były one łatwe. Świątynia aż trzykrotnie padała ofiarą pożarów – w latach 1646, 1726 i 1748. Ślady jednego z dawnych pożarów odkryto nawet podczas prac konserwatorskich w kaplicy św. Stanisława w 2002 roku.
Z czasem Chrzanów się rozrastał, a dotychczasowa świątynia przestała wystarczać wiernym. Zdecydowano więc nie o budowie nowego kościoła, ale o rozbudowie istniejącego. Prace przeprowadzono w latach 1912–1914 według projektu inżyniera Stanisława Oszackiego. W 1921 roku kościół konsekrował książę biskup Adam Stefan Sapieha.
Wnętrze kryje prawdziwe skarby. ale to opowieść na inną historię.
Zabytkowa świątynia wciąż żyje
W ostatnich dekadach kościół przechodził kolejne prace remontowe i konserwatorskie. Odnowiono dach, elewację, kaplicę św. Stanisława, prezbiterium i ołtarze. Przywrócono dawny wygląd wielu zabytkowym elementom wyposażenia. Prace kontynuowano również w kolejnych latach, dbając o zachowanie historycznego charakteru świątyni.
Dziś parafia św. Mikołaja ma już 700 lat. To siedem wieków historii zapisanej nie tylko w dokumentach i murach kościoła, ale przede wszystkim w życiu kolejnych pokoleń chrzanowian.
Jubileusz jeszcze trwa
Obchody 700-lecia parafii rozpoczęły się już na początku roku. Przed wiernymi i mieszkańcami Chrzanowa są jeszcze kolejne wydarzenia.
- 22 listopada, po mszy świętej o godz. 16, w kościele odbędzie się koncert Szkoły Muzycznej w Chrzanowie.
- 29 listopada parafialny chór CANZONA będzie świętował jubileusz 50-lecia działalności. O godz. 13 zaplanowano mszę świętą, po której odbędzie się koncert.
- Zwieńczeniem jubileuszowych obchodów w grudniu będzie msza święta dziękczynna za 700 lat istnienia parafii św. Mikołaja, której przewodniczyć będzie kardynał Grzegorz Ryś.
Przy kościele można zobaczyć jublileuszową wystawę zdjęć.
Siedem wieków to imponujący kawał historii. A chrzanowska parafia wciąż dopisuje do niej kolejne rozdziały.
