Jak kiedyś przewożono sól do Oświęcimia i Chrzanowa? Jak wyglądał transport autobusowy na ziemi olkuskiej przed II wojną światową? Kto pływał galarami po Wiśle i jak kolej przewoziła piwo między dyrekcjami krakowską i katowicką? Między innymi o tym będzie można posłuchać podczas jubileuszowego, dziesiątego Forum Regionalnego.
Tegoroczne spotkanie odbędzie się pod hasłem „Koleją, rzeką, drogą…: transport, komunikacja, infrastruktura transportowa Małopolski i Górnego Śląska”. To okazja, by zajrzeć w przeszłość i poznać mniej oczywiste historie pogranicza dwóch regionów. Przy jednym stole spotkają się naukowcy, muzealnicy i regionaliści, którzy od lat odkrywają i dokumentują lokalne dzieje.
Forum potrwa dwa dni. 19 listopada (czwartek) obrady odbędą się w Miejskiej Bibliotece Publicznej w Chrzanowie, natomiast 20 listopada (piątek) uczestnicy przeniosą się do Małopolskiego Muzeum Pożarnictwa w Alwerni. Drugiego dnia zaplanowano również zwiedzanie muzeum. Wydarzenie organizowane jest wspólnie przez Miejską Bibliotekę Publiczną w Chrzanowie, Muzeum Małopolski Zachodniej w Wygiełzowie oraz Muzeum „Górnośląski Park Etnograficzny w Chorzowie”. Wszystkie wystąpienia zostaną następnie zebrane w publikacji pokonferencyjnej.
Udział w Forum jest bezpłatny, ale obowiązują zapisy za pośrednictwem formularza dostępnego na stronie Miejskiej Biblioteki Publicznej w Chrzanowie. Można zgłosić udział w jednym lub obu dniach, wybrać rodzaj posiłku i zaznaczyć potrzebę transportu na trasie Chrzanów–Alwernia.
Program Forum Regionalnego
19 listopada 2026 r. (czwartek)
Miejska Biblioteka Publiczna w Chrzanowie, ul. Władysława Broniewskiego 10C
9.30–10.00 – Rejestracja
10.00–10.15 – Powitanie
10.15–10.45 – Mateusz Moczulski, „Etnograficzne relacje i obrazy przemieszczania się koleją, rzeką i drogą mieszkańców Małopolski Zachodniej od XIX wieku”
10.45–11.15 – Aleksander Babiński, „Wpływ kolei na rozwój urbanistyczny Oświęcimia w okresie galicyjskim”
11.15–11.45 – Stanisław Garlicki, „Jak niegdyś sól Wisłą do Oświęcimia i Chrzanowa zaciągano”
11.45–12.15 – Przerwa kawowa
12.15–12.45 – Krzysztof Brandys, „170 lat kolei w Chrzanowie – i co nam dziś z tego?”
12.45–13.15 – Jacek Cwetler, „Stacja Dziedzice”
13.15–13.45 – Robert Garstka, „Stacyjka. Przeznaczenie, zmiana i architektoniczne ciekawostki”
13.45–14.30 – Lunch
14.30–15.00 – Zakończenie
20 listopada 2026 r. (piątek)
Małopolskie Muzeum Pożarnictwa w Alwerni, ul. Korycińskiego 6a
9.30–10.00 – Rejestracja
10.00–10.15 – Powitanie
10.15–10.45 – Wiesława Jarguz, „Galary z Łączan jako środek transportu Wisłą – spojrzenie historyczne”
10.45–11.15 – Grzegorz Orłowski, „Rzeka Wisła w twórczości Tadeusza Chrzanowskiego. W 20-tą rocznicę śmierci wybitnego humanisty”
11.15–11.45 – Norbert Karaś, „Komunikacja autobusowa w powiatach: olkuskim i będzińskim do 1945 r.”
11.45–12.15 – Przerwa kawowa
12.15–12.45 – Jacek Sypień, „Wsiąść do pociągu. Rola komunikacji kolejowej w rozwoju turystyki na ziemi olkuskiej do 1939 roku”
12.45–13.15 – Ariel Ciechański, „Transport piwa koleją w okresie międzywojennym na terenie dyrekcji krakowskiej oraz katowickiej PKP”
13.15–13.30 – Beata Szandor, Anna Łydka, prezentacja wydawnictwa regionalnego „Ilcusiana”
13.30–14.00 – Zwiedzanie Małopolskiego Muzeum Pożarnictwa w Alwerni
14.00–14.45 – Lunch
14.45–15.00 – Zakończenie
To propozycja nie tylko dla pasjonatów kolei i historii transportu. Forum może zainteresować wszystkich, którzy chcą lepiej poznać przeszłość swojej małej ojczyzny i dowiedzieć się, jak dawniej podróżowali oraz przewozili towary mieszkańcy tych terenów.
